3 Ekim 2012 Çarşamba

İLK OYUNCAK AYI




İLK OYUNCAK AYI
Bir ayı yavrusunu canlandıran oyuncak, biri
Almanya'da, diğeri ABD'de faaliyet gösteren
iki ayrı firma tarafından 1902 yılında üretilmeye
başlandı. Her iki firma da, üretime kendilerinin
daha önce geçtiğini iddia ettiyse de,
bu konuda kesin bir kanıt bulunamadı.
1902 yılının 18 Kasım günü, "Washington
Evening Star" gazetesinde bir çizgi resim yayınlandı.
Clifford Berryman tarafından çizilen
bu resimde, dönemin ABD Başkanı
Theodore "Teddy" Roosevelt, elinde bir ayı
yavrusuyla birlikte görülüyordu. Mississippi
eyaletinin Louisiana ile olan bir sınır anlaşmazlığını
çözümlemek için bölgeye gelen Roosevelt,
bir av partisi sırasında karşısına çıkan
bir ayı yavrusunu vurmayıp, kucağına almış
ve sevmişti. Berryman'ın çizdiği resim, işte bu
sahneyi yansıtıyordu. Aynı resmin başka gazetelerde
de yayınlanması üzerine Başkanın bu
hayvan sevgisine hayran olanların sayısı çok
fazla oldu. Bunlardan biri de, Morris Mitc-'
hom adlı bir Rus göçmeniydi. Mitchom, Brooklyn'deki
küçük dükkânında, kendisinin ve
karısının tamamen el emeğiyle ürettikleri
oyuncakları satarak geçimini sağlamaya çalışıyordu.
Oğlu Benjamin'in, daha sonra anlattığına
göre, Morris Mitchom; Berryman'ın çizdiği
resimdeki sevimli ayı yavrusunu derhal üç boyutlu
hale getirmeye karar verdi. Kollan ve bacakları
hareket edebilecek biçimde yaptığı bir
oyuncak ayıyı, gazeteden kestiği kupürle birlikte
dükkânının vitrinine koydu ve altına,
"Teddy'nin ayısı" diye yazdı.
Ne var ki, otoriter bir ülkeden ABD'ye gelen
Mitchom'un içi rahat değildi. Çünkü,
ABD Başkanı'nın adını, kendi ürettiği bir
oyuncağın satışını kolaylaştırmak için kullanmıştı.
Bütün cesaretini toplayıp Beyaz Saray'a
bir mektup yazdı ve "Sayın Başkan"ın, isminin
kullanılması hakkında ne düşündüğünü
sordu. Başkan'ın kendi elyazısıyla gelen yanıtta,
Mitchom'un istediği izin şu sözlerle veriliyordu:
"Adımın oyuncak bir ayaya fazla bir
şey kazandıracağını sanmıyorum. Ama, onu
dilediğiniz gibi kullanmakta da serbestsiniz."
Bu mektup eğer bulunabilseydi, Morris
Mitchom'un bu konudaki öncülüğünü büyük
ölçüde gün ışığına çıkaracaktı. Ancak, büyük
oğlu Joseph Mitchom'un evrakları arasında
olması gereken mektup, onun 1951 yılında ölmesinden
sonra bulunamadı.
1903 yılında, Butler Bros firması (toptan
oyuncak satan bir kuruluş), Mitchom'un ürettiği
tüm "Teddy ayıları"nı satın aldı. Üstelik,
daha sonra üreteceği ayıları almayı da garanti
etti. O yıl ile 1938 yılı arasında firma, "Ideal
Toy Co." adı altında dünyanın en büyük
oyuncak üreticisi oldu.
Almanlar ise Teddy ayılarının yapımı onurunu,
1880 yılında Margarete Steiff tarafından
Giengen kentinde kurulan Steiff şirketine
verirler. Bayan Steiff, o yıl oyuncak filler yaparak
meslek yaşamını başlattı. 1902 yılına gelindiğinde,
Steiff'lerin atölyesinde oyuncak
kediler, köpekler, domuzlar, eşekler, atlar ve
develer üretiliyordu. Ama, henüz ayı yapımı
yoktu. O yıl Bayan Steiff in sanat öğrenimi
gören yeğeni Richard, öğrencilik yıllarında
Stuttgart Hayvanat Bahçesi'nde bol bol izlediği
ayılardan esinlererek, kafası, kolları ve
bacakları hareket edebilen bir oyuncak ayı
modeli yaptı. Halası, bundan pek hoşlanmamıştı.
Ertesi yıl açılan Leipzig Fuarı'na gelen
ziyaretçiler de öyle. Ama fuarın son gününde
Steiff in sergisini gezen bir Amerikan şirketinin
(bu şirketin adı hiç açıklanmadı) temsilcisi,
gördüğü oyuncağa bayıldı ve 3 bin adet
sipariş verdi. Öykünün bu bölümüne kadar
Amerikalıların bir itirazı yok. Ancak, Almanlar,
yaptıkları oyuncak ayılara "Teddy" adını
verdiklerini iddia edince, tartışma başlıyor.
Almanların bu konuda ortaya koydukları kanıt
ise şu: "Başkası Roosevelt'in kızı Alice Ro-
osevelt'in düğününde, gelin odası birkaç
oyuncak ayı ile süslenmiş. Bu ayıların tümü
de Steiff ürünü imiş. Başkan'a, bunların ne
olduğu sorulunca, 'Yeni çıktı. Adına Teddy
ayısı diyorlar' demiş. Steiff'in övünç duyarak
anlattığı bu öyküye, Amerika'dan bazı itirazlar
yükseliyor. Örneğin, Alice Roosevelt'in
ağabeyi Archibald Roosevelt, düğün sırasındaki
oyuncak ayıları doğruluyor ama, onların
Alman malı olmadığından kesinlikle emin
olduğunu vurguluyor. Roosevelt Birliği de, o
dönemde Rooseveltlerin bir Alman ayısı almış
olamayacaklarını belirtiyor."


0 yorum:

Yorum Gönder

İş ve İşçi Bulma Kurumları ile alakalı iş ilanlarını , İşkur ,sitemizden bulabilirsiniz iş ilanları
- Tatlı Tarifleri